Co wykazały badania nad sema­glu­tydem

Semaglutyd przebadano na dziesiątkach tysięcy osób. Ta strona wybiera badania, które ukształtowały jego stosowanie, i grupuje je według pytań. Liczby są zaokrąglone; pełne źródła znajdują się na dole strony.

Cukier we krwi: badania SUSTAIN

• SUSTAIN 1 (Lancet Diabetes & Endocrinology, 2017): u 388 dorosłych z cukrzycą typu 2, którzy nie przyjmowali innych leków przeciwcukrzycowych, HbA1c spadła po 30 tygodniach stosowania semaglutydu o około 1,5 punktu procentowego, podczas gdy przy placebo prawie się nie zmieniła.
• SUSTAIN 7 (Lancet Diabetes & Endocrinology, 2018): u 1201 dorosłych porównano bezpośrednio semaglutyd z dulaglutydem, innym lekiem GLP-1 podawanym raz w tygodniu. Przy wyższych dawkach HbA1c spadła o 1,8 punktu wobec 1,4, a masa ciała o 6,5 kg wobec 3,0 kg.

Bezpieczeństwo serca w cukrzycy: SUSTAIN 6 i PIONEER 6

Organy regulacyjne wymagają, aby nowe leki przeciwcukrzycowe wykazały, że nie zwiększają ryzyka sercowo-naczyniowego. W SUSTAIN 6 (NEJM, 2016) przez dwa lata obserwowano 3297 osób z wysokim ryzykiem. Zawał, udar lub zgon sercowo-naczyniowy wystąpił u 6,6% osób przyjmujących semaglutyd i 8,9% przyjmujących placebo. Badanie wykazało też więcej powikłań cukrzycowej choroby oczu (retinopatii) przy semaglutydzie, co nadal jest uważnie monitorowane. PIONEER 6 (NEJM, 2019) potwierdził u 3183 osób, że tabletka nie zwiększała ryzyka sercowego.

Masa ciała: badania STEP

• STEP 1 (NEJM, 2021): 1961 dorosłych z otyłością lub z nadwagą i chorobą towarzyszącą otrzymywało semaglutyd 2,4 mg lub placebo wraz z poradami dotyczącymi stylu życia. Po 68 tygodniach średnia utrata masy ciała wyniosła 14,9% wobec 2,4%. Połowa osób przyjmujących semaglutyd straciła co najmniej 15% masy ciała.
• STEP 4 (JAMA, 2021): wszyscy najpierw przyjmowali semaglutyd przez 20 tygodni i stracili około 10,6% masy ciała. Ci, którzy kontynuowali leczenie, stracili do 68. tygodnia kolejne 7,9%, a ci, których przestawiono na placebo, przytyli o 6,9%.
• Przedłużenie STEP 1 (Diabetes, Obesity and Metabolism, 2022): rok po odstawieniu uczestnicy odzyskali około dwóch trzecich utraconej masy ciała, a poprawa ciśnienia krwi i poziomu tłuszczów we krwi w większości zanikła.
• STEP TEENS (NEJM, 2022): u 201 nastolatków w wieku od 12 do 17 lat wskaźnik masy ciała spadł w ciągu 68 tygodni o 16,1% przy semaglutydzie i wzrósł o 0,6% przy placebo.

Serce bez cukrzycy: SELECT

SELECT (NEJM, 2023) było pierwszym dużym badaniem punktów końcowych leku do kontroli masy ciała u osób bez cukrzycy. Objęło 17 604 dorosłych z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową oraz nadwagą lub otyłością, obserwowanych przez około trzy lata. Zawał, udar lub zgon sercowo-naczyniowy wystąpił u 6,5% osób przyjmujących semaglutyd i 8,0% przyjmujących placebo, co oznacza ryzyko względne niższe o 20%. Z powodu działań niepożądanych leczenie przerwało 16,6% osób przyjmujących semaglutyd wobec 8,2% w grupie placebo.

Nerki, niewydolność serca i wątroba

• Przewlekła choroba nerek (FLOW, NEJM, 2024): u 3533 osób z cukrzycą typu 2 i chorobą nerek semaglutyd zmniejszył o 24% ryzyko niewydolności nerek, dużego spadku ich funkcji lub zgonu z przyczyn nerkowych lub sercowych. Badanie przerwano przed czasem, ponieważ korzyść była wyraźna.
• Niewydolność serca (STEP-HFpEF, NEJM, 2023): u 529 osób z otyłością i niewydolnością serca z zachowaną frakcją wyrzutową wyniki dotyczące objawów i aktywności poprawiły się o 16,6 punktu przy semaglutydzie wobec 8,7 przy placebo, a dystans w teście sześciominutowego marszu również się zwiększył.
• Stłuszczenie wątroby (ESSENCE, NEJM, 2025): u 800 osób z MASH i włóknieniem wątroby zapalenie ustąpiło bez nasilenia włóknienia u 62,9% osób przyjmujących semaglutyd i 34,3% przyjmujących placebo po 72 tygodniach. Włóknienie zmniejszyło się u 36,8% wobec 22,4%. Badanie fazy 2 z 2021 roku wskazywało już ten sam kierunek.

Pytania bez odpowiedzi

• Jak najlepiej utrzymać masę ciała po odstawieniu, skoro tyle z niej wraca.
• Ile beztłuszczowej masy ciała i mięśni traci się razem z tłuszczem i czy ma to znaczenie u osób starszych.
• Co oznaczają zmiany w oczach w perspektywie wielu lat, w tym rzadkie problemy z nerwem wzrokowym zgłaszane od czasu rejestracji.
• Które z wielu badanych obecnie chorób skorzystają na leczeniu. W listopadzie 2025 roku Novo Nordisk ogłosił na przykład, że dwa duże badania tabletki we wczesnej chorobie Alzheimera nie spowolniły jej przebiegu.